X
تبلیغات
صدر

ابوریحان بیرونی

ابوریحان محمد بن احمد بیرونى


 

 ابو ریحان بیرونی - چهره های ماندگار

ابوریحان محمد بن احمد بیرونى(351-427 خورشیدی)، دانشمند برجسته‌ى ایرانى، در رشته‌هاى گوناگون دانش، ریاضى، جغرافیا، زمین‌شناسى، مردم‌شناسى، فیزیک و فلسفه، سرآمد روزگار خود بود.

زندگى‌نامه

در 18 دى‌ماه 351 خورشیدى در شهرکاث، از شهرهاى ولایت خوارزم، به دنیا آمد. پدرش، ابوجعفر احمد بن على اندیجانى، اخترشناس دربار خوارزم‌شاه در رصدخانه‌ى گرگانج بود و مادرش، مهرانه، پیشینه‌ى مامایى داشت. چنان که خود گفته است، پدرش را در پى بدگویى حسودان از دربار راندند و به ناچار در یکى از روستاهاى پیرامون خوارزم ساکن شدند و چون براى مردم روستا بیگانه بودند، به بیرونى شهرت پیدا کردند.

آشنایى بیرونى با امیر نصر منصور بن عراقى باعث راه‌یابى او به دربار خوارزم‌شاه و مدرسه‌ى سلطانى خوارزم شد که امیر نصر آن را بنیان‌گذارى کرده بود. اما پس از چند سال در پى فروپاشى حکومت خاندان آل عراق بر خوارزم، به رى و سپس گرگان رفت و کتاب آثارالباقیه را در آن‌جا به نام شمس المعالى قابوس وشمگیر نوشت.

بیرونى بین 38 سالگی به خوارزم بازگشت و مدتى را در دربار ابوالعباس مأمون ابن خوارزم بزیست. در زمان شورش خوارزم و لشکرکشى سلطان محمود غزنوى به خوارزم در آن‌جا بود و سلطان محمود او را در بهار46 ساله گی اش به غزنه برد. بیرونى در لشکرکشى‌ها محمود به هندوستان همراه او بود و در این سفرها با دانشمندان هندى آشنا شد و با آنان به گفت و گو نشست. زبان سانسکریت آموخت و اطلاعات لازم براى نگارش کتاب تحقیق ما للهند را فراهم کرد. بیرونى در 77 سالگى  در غزنه درگذشت.

پژوهش‌ها

از جمله‌ى پژوهش‌هاى بیرونى مى‌توان به این‌ها اشاره کرد:

1. شرح‌شمار هندى

2. مجموع گندم‌هایى که به تصاعد هندسى در خانه‌هاى شطرنج گذاشته شود

3. تثلیث زاویه و دیگر مسأله‌هایى که با پرگار و ستاره حل نمى‌شود

4. پایه‌ریزى روشى براى رسم کردن نقشه‌هاى جغرافیایى به نام قاعده‌ى تسطیح کره بر سطح مستوى

5. پژوهش در جرم مخصوص(چگالى) و تعیین دقیق جرم مخصوص 18 سنگ گرانبها و فلز

6. بیان علمى چاه‌هاى آرتزین بر اساس قانون ظرف‌هاى مرتبط

7. پژوهش‌هایى در حساب سال و ماه قوم‌هاى گوناگون

8. رصد ماه‌گرفت، خورگرفت، سیاره‌ها و ستارگان

9. اندازه‌گیرى دقیق طول و عرض جغرافیایى چند شهر

10 ساختن ابزارهاى اخترشناسى و چند ابزار علمى دیگر

11. اندازه‌گیرى دقیق شعاع، قطر، محیط و مساحت زمین

12. تعیین فاصله‌ى بسیارى از شهرهاى آباد زمان خود

پژوهش‌هاى زمین‌شناسى

1. چگالى کانى‌ها. ابوریحان در کتاب الجماهر فى معرفه الجواهر به شرح فلزها و جواهرهاى قاره‌هاى آسیا، اروپا و آفریقا مى‌پردازد و ویژگى‌هاى فیزیکى ماند بو، رنگ، نرمى و زبرى حدود 300 نوع کانى و مواد دیگر را شرح مى‌دهد و نظریه‌ها و گفتارهاى دانشمندان یونانى و اسلامى را درباره‌ى آن‌ها بیان مى‌کند.

او چگالى‌سنج دقیقى اختراع کرد و چگالى کانى‌هاى شناخته شده را اندازه‌گیرى کرد. اندازه‌گیرى‌هاى او با اندازه‌گیرى‌هاى امروزى، که با ابزارهاى پیشرفته انجام مى‌شود، چندان اختلاف ندارد.

. چاه‌هاى آرتزین. بیرونى در آثار الباقیه درباره‌ى فوران آب از برخى چشمه‌ها و چاه‌ها چنین مى‌گوید: "اما فوران چشمه‌ها و صعود آب به سمت بالا، علتش این است که خزانه‌ى آن از خود چشمه‌ها بالاتر جاى دارد، مانند فوران معمولى و گرنه آب هرگز به سوى بالا جز این که منبع آن بالاتر باشد، نخواهد رفت ... بسیارى از مردم که چون علت امرى طبیعى را ندانند، به همین اندازه کفایت مى‌کنند که بگویید الله اعلم، مطلبى را که ما گفته‌ایم انکار کرده‌اند و یکى از آنان با من به منازعه پرداخت ... البته ممکن است آب به قله‌ى کوه هم برود، به شرط آن که قله‌ى کوه از منبع و مخزن آب، پایین‌تر باشد."

3. اندازه‌گیرى قطر و محیط زمین. در کتاب قانون مسعودى نوشته است: " در سرزمین هند، کوهى را مشرف بر صحراى هموارى یافتم که هموارى آن همسان هموارى سطح دریا بود. بر قله‌ى آن محل برخورد ظاهرى آسمان با زمین، یعنى دایره‌ى افق را اندازه گرفتم که از خط مشرق و مغرب به اندازه‌ى اندکى کم‌تر از ثلث و ربع درجه، انحطاط داشت و من آن را 34 دقیقه محسوب داشتم. سپس از تفاع کوه را از طریق رصد کردن قله‌ى آن از دو نقطه الحجر این قله، که بر یک امتداد بودند، اندازه گرفتم که مساوى ششصد و پنجاه و دو ذراع در آمد ... و چون حساب کردم، تقریبا 58 میل درآمد و از این‌جا به درستى اندازه‌گیرى منجمان مأمون اطمینان یافتم." او در پایان کتاب اسطرلاب، روش ریاضى به دست آوردن شعاع، محیط، مساحت و حجم کره‌ى زمین ر شرح داده است.

4. پژوهش‌هاى دیگر. شرح گردش زمین به دور خودش؛ بیان این که دره‌ى سند را باید دریایى کهن دانست که با مواد رسوبى پر شده است

نگارش‌ها

نوشته‌هاى ابوریحان را بیش از 153 دانسته‌اند که بیش‌تر آن‌ها به زبان عربى بوده و 115 اثر پیرامون ریاضى بوده است. از میان همه‌ى آثار بیرونى، فقط 35 اثر باقى مانده است. او کتاب‌هایى را نیز از سانسکریت به عربى ترجمه کرده و نامه‌نگارى‌هاى مشهورى با ابوعلى‌سینا داشته است. مهم‌ترین نوشته‌هاى او عبارت‌اند از:

1. آثار الباقیه عن قرون الخالیه؛ این اثر به کوشش اکبر دانا سرشت منتشر شده است(انتشارات انجمن آثار ملى، 1353)

2. تحقیق ما للهند؛ این اثر به کوشش اکبر دانا سرشت منتشر شده است(انتشارات ابن‌سینا، 1353)

3. قانون مسعودى

4. التفهیم لاوائل الصناعه التنجیم؛ این اثر به زنده‌یاد جلال‌الدین همایى تصحیح و منتشر شده است(انتشارات بابک، چاپ سوم، 1362).

5. الجماهر فى معرفه الجواهر

6. تحدید نهایات الاماکن لتصحیح مسافات المساکن؛ این اثر به کوشش احمد آرام ترجمه و منتشر شده است(انتشارات دانشگاه تهران، 1352).

7. تحریر استخراج الاوتار؛ این اثر به کوشش ابولقاسم قربانى منتشر شده است(انتشارات انجمن آثار ملى، 1355).

منبع :

1. مصاحب و همکاران، مقاله‌ى ابوریحان بیرونى، دایره‌المعارف فارسى(جلد اول)

2. معتمدى، اسفندیار. ابوریحان و ریحانه. انتشارات مدرسه‌ى برهان، چاپ اول 1380

3. حسینى، احمد. کانى‌ها. انتشارات مدرسه‌ى برهان، چاپ دوم 1382

 

داستان : سیندرلا به ایران آمد

داستان : پاندا کونگ فو کار به ایران آمد

3- دانلود فیلم درباره دوستی دو اسطوره
2- دانلود فیلم حکیم ارد بزرگ کیست ؟
1- دانلود فیلم گفتگو درباره جوک های زهرآگین
حکیم ارد بزرگ در سایت نماشا
حکیم ارد بزرگ در سایت آپارات
فیلم هدیه احمد شاه مسعود
آهنگ زیبایی که احمد شاه مسعود به حکیم ارد بزرگ هدیه داد
آهنگ بسیار زیبایی که احمد شاه مسعود به حکیم ارد بزرگ هدیه کرد
great_orod_حکیم ارد بزرگ کیست؟ _گفتگو با استاد آ بابک همتی
فیلم افشاگری حکیم ارد بزرگ
حکیم ارد بزرگ کیست ؟
فیلم گفتگو با حکیم ارد بزرگ
گفتگو با بزرگترین فیلسوف جهان
گفتگو با حکیم ارد بزرگ
نقد سریال دردسرهای عظیم 2
نقد سریال پایتخت 4
نقد سریال عطسه
نقد سریال شمعدونی همچنان مهمترین دلیل بازدید از وبلاگ رها ماهرو
انتقادات گسترده نسبت به سریال شمعدونی
نقد سریال شمعدونی به کارگردانی سروش صحت
جیگرم ، جیگرم ! جـــیــــگـــر !! اِاااااااا
نقد فیلم نارنجی پوش
نقد فیلم مردها فرشته نیستند
فیلم سینمایی لوسی اثر لوک بسون 2014 - رها ماهرو
فیلم سینمایی لوسی Lucy
نقد فیلم نارنجی پوش از رها ماهرو
نقد و بررسی فیلم پذیرایی ساده از رها ماهرو
نقد فیلم پس کوچه های شمرون ساخته کامران قدکچیان از رها ماهرو
نقد فیلم صندوقچه اسرار با بازی علی صادقی از رها ماهرو
نقد سریال شمعدونی از رها ماهرو
نامه گروه مخالفان ساخت و پخش سریال پایتخت به وبلاگ رها ماهرو
نقد فیلم داستان عوضی ساخته فریدون جیرانی از رها ماهرو
نقد رها ماهرو بر فیلم سینمایی "گورو" محصول هندوستان
نقد انیمیشن قلعه متحرک هاول ساخته هایائو میازاکی از رها ماهرو
نقد رها ماهرو بر فیلم سینمایی "بانتی و بابلی" محصول هندوستان
نقد رها ماهرو بر مجموعه پاندای کنگ فو کار
نقد کلاه قرمزی 94 از رها ماهرو
تهمینه میلانی در برنامه سینما هفت
نقد رها ماهرو بر فیلم سینمایی "پرستو های عاشق"
تهمینه میلانی در برنامه هفت
دزدان دریایی کارائیب - رها ماهرو
نقد فیلم خلافکاران ساخته ضیاء مجابی از رها ماهرو
نقد فیلم دروغگو دروغگو با بازی جیم کری از رها ماهرو
نقد رها ماهرو بر فیلم سینمایی ندای درون - محصول چین
نقد فیلم بیلو آرایشگر از رها ماهرو
درباره سریال پایتخت 4 - نوشته یکی از خوانندگان وبلاگ رها ماهرو
نقد فیلم در حاشیه از رها ماهرو
نقد فیلم هفت خط از رها ماهرو
به نقدهای مسعود فراستی نمره چند می دهید ؟
نقد فیلم شکار ساخته ویلیام فریدکین از رها ماهرو
نقد رها ماهرو بر فیلم سینمایی "دزدان دریایی کارائیب"
نقد فیلم پیروی از قانون از رها ماهرو
نقد فیلم مردها فرشته نیستند
نقد فیلم سینمایی بادیگارد
اعتراض گسترده مخاطبان مجموعه شمعدونی
نقد سریال شمعدونی به کارگردانی سروش صحت
سریال های در حال ساخت تلویزیون
فیلم سینمایی لوسی اثر لوک بسون 2014 - رها ماهرو
واژه هایی که با سرچ آن به وبلاگ رها ماهرو رسیدید
نقد سریال عطسه از مهران مدیری از رها ماهرو
نقد و برسی سریال ویلای من از مهران مدیری
نقد سریال آقا و خانم سنگی ساخته شاهد احمدلو
نقد سریال دردسرهای عظیم 2
حکیم ارد بزرگ و دشمنی بی بی سی با او
ساحل بکرانی بیشترین کلمه سرچ شده
نقد سریال ساعت صفر ساخته سعید سلطانی
نقد سریال دردسرهای عظیم 2 - توسط یک خانوم
نقد و بحث بر سر سریال شمعدونی سروش صحت
نقد فیلم فیلسوف های احمق ساخته سعید چاری
نقد سریال فراموشی
نقد فیلم بی خود و بی جهت ساخته عبدالرضا کاهانی از رها ماهرو
نقد سریال عطسه
نقد سریال دردسرهای عظیم 2
نقد سریال شمعدونی , نقد شمعدونی , انتقاد از سریال شمعدونی
اعتراض به سریال شمعدونی همچنان ادامه دارد
نقدی بر فیلم پرتقال خونی ساخته سیروس الوند از رها ماهرو
نقدی بر سریال شمعدونی از طرف یکی از خوانندگان رها ماهرو
نقد سریال شمعدونی همچنان مهمترین دلیل بازدید از وبلاگ
نقد سریال پایتخت چهار
انتقاد به سریال پایتخت 4
نقد سریال پایتخت 4
نقد سریال شمعدونی
حکیم ارد بزرگ در شیروان
انتقادات گسترده نسبت به سریال شمعدونی
سریال شمعدونی
نقد فیلم چهره درون ساخته تام مک لوکین از رها ماهرو
نقد فیلم دختر شاه پریون ساخته کامران قدکچیان از رها ماهرو
نقد قسمت دوم در حاشیه از رها ماهرو
نقد سریال پایتخت 4 - احمد آگه
نقد فیلم احمق و احمق تر با بازی جیم کری از رها ماهرو
نقد فیلم سنتوری، مرد پائیزی ساخته داریوش مهرجویی از رها ماهرو
نقد فیلم خنده در باران ساخته داریوش فرهنگ از رها ماهرو
نقد فیلم تو و من ساخته محمد بانکی از رها ماهرو
نقد فیلم رستاخیز
امید کریم و علی حسینی - جشنواره فیلم موبایلی